تومورمارکر ProGRP ابزاری ارزشمند در تشخیص افتراقی SCLC از سایر تومورهای ریوی

تومورمارکر ProGRP ابزاری ارزشمند در تشخیص افتراقی SCLC از سایر تومورهای ریوی

سرطان سلول کوچک ریه (Small Cell Lung Cancer – SCLC) به عنوان یک بدخیمی نورواندوکرین تهاجمی با سرعت رشد بالا و تمایل زودهنگام به متاستاز سیستمیک شناخته می‌شود. در پاتوفیزیولوژی این تومور، سلول‌های بدخیم مقادیر زیادی از پپتید فعال زیستی تحت عنوان گاسترین-ریلیزینگ پپتید (GRP) را ترشح می‌کنند. با توجه به ناپایداری مولکولی و نیمه‌عمر بسیار کوتاه GRP در گردش خون، اندازه‌گیری مستقیم آن از نظر بالینی مقدور نیست؛ بنابراین، سنجش ایمونولوژیک فرم پیش‌ساز پایدار آن، یعنی Pro-Gastrin-Releasing Peptide (ProGRP) به عنوان یک بیومارکر سرولوژیک استاندارد و قابل اعتماد در انکولوژی قفسه سینه تثبیت شده است.

کاربرد و عملکرد تست

کاربرد این تومورمارکر در مدیریت بالینی سرطان ریه، به‌ویژه در نوع SCLC از ابعاد تشخیصی، درمانی و پیش‌آگهی اهمیت ویژه‌ای دارد. ProGRP به دلیل حساسیت و اختصاصیت بالا، ابزاری قدرتمند در تشخیص افتراقی SCLC از کارسینوم سلول غیرکوچک (NSCLC) و ضایعات خوش‌خیم ریوی محسوب می‌شود. در فرآیند پایش پاسخ به درمان، ارزیابی سینتیک و تغییرات سطوح ProGRP در طول دوره‌های شیمی‌درمانی و رادیوتراپی امکان بررسی دقیق اثر داروهای ضدسرطان و مهار تکثیر سلول‌های توموری را فراهم می‌کند؛ به‌طوری‌که افت معنادار سطح مارکر بین سیکل‌های درمان، گویای پاسخ مطلوب بیمار است. همچنین، پایش این مارکر نقش بسزایی در تشخیص زودهنگام عود بیماری و شناسایی بیماری باقی‌مانده دارد، زیرا گاهی با وجود تایید بهبودی کامل یا نسبی در تصویربرداری‌های رادیولوژیک، استمرار سطوح بالای ProGRP هشداردهنده حضور سلول‌های پنهان تومور است.

در میان نشانگرهای زیستی مورد استفاده در ارزیابی سرطان سلول کوچک ریه، انولاز اختصاصی نورون (NSE) یکی از شناخته‌شده‌ترین نشانگرهاست. بااین‌حال، مطالعات مقایسه‌ای نشان داده‌اند که ProGRP از حساسیت بیشتری برای شناسایی SCLC برخوردار است و می‌تواند اطلاعات تکمیلی ارزشمندی در تشخیص افتراقی این بدخیمی فراهم کند. ترکیب اطلاعات حاصل از ProGRP و NSE ممکن است ارزیابی وضعیت بیماری و بررسی تغییرات نشانگرهای زیستی در طول درمان را بهبود دهد. با وجود این، نتایج این دو آزمایش باید در کنار اطلاعات بالینی، یافته‌های تصویربرداری و نتایج آسیب‌شناسی تفسیر شوند و هیچ‌یک به‌تنهایی جایگزین تشخیص بافت‌شناختی نیستند.

نمونه:

خون، 2 میلی لیتر (با امکان خونگیری رایگان در منزل)

شرایط قبل از انجام تست

-قطع مصرف مکمل‌های دارای ویتامین های گروه B  (بیوتین)، حداقل 48 ساعت قبل از انجام تست

– ناشتایی لازم نیست.

تداخلات و ملاحظات

• از آنجا که ProGRP از طریق کلیه‌ها دفع می‌شود، در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی سطح آن در خون افزایش می‌یابد؛ به همین دلیل، بررسی همزمان عملکرد کلیه شامل کراتینین و eGFR برای تفسیر دقیق نتایج آزمایش کاملاً ضروری است.

این آزمایش روزانه در آزمایشگاه سینا، پذیرش و جوابدهی می شود.

1. Knigge U, Holst JJ, Knudsen S, Petersen B, Krarup T, Holst-Pedersen J, Christiansen PM. Gastrin-releasing peptide: pharmacokinetics and effects on gastro-entero-pancreatic hormones and gastric secretion in normal man. J Clin Endocrinol Metab. 1984;59:310-5.
2. Yamaguchi K, Abe K, Kameya T, Adachi I, Taguchi S, Otsubo K, Yanaihara N. Production and molecular size heterogeneity of immunoreactive gastrin-releasing peptide in fetal and adult lungs and primary lung tumors. Cancer Res. 1983 Aug;43(8):3932-9.
3. Holst JJ, Hansen M, Bork E, Schwartz TW. Elevated plasma concentrations of C-flanking gastrin-releasing peptide in small-cell lung cancer. J Clin Oncol. 1989;7(12):1831-8.
4. Aoyagi K, Miyake Y, Urakami K, Kashiwakuma T, Hasegawa A, Kodama T, Yamaguchi K. Enzyme immunoassay of immunoreactive progastrin-releasing peptide (31-98) as tumor marker for small cell lung carcinoma: development and evaluation. Clin Chem. 1995;41(4):537-43.
5. Miyake Y, Kodama T, Yamaguchi K. Pro-gastrin-releasing peptide (31-98) is a specific tumor marker in patients with small cell lung carcinoma. Cancer Res. 1994;54(8):2136-40.
6. Yamaguchi K, et al. Enzyme-linked immunosorbent assay of pro-gastrin-releasing peptide for small cell lung cancer patients in comparison with neuron-specific enolase measurement. Jpn J Cancer Res. 1995;86:698-705.
7. Stieber P, Dienemann H, Schalhorn A, Schmitt UM, Reinmild H, Hofmann K, Yamaguchi K. Pro-gastrin-releasing peptide (ProGRP)—a useful marker in small cell lung carcinoma. Anticancer Res. 1999;19:2673-78.
8. Molina R, Filella X, Augé JM. ProGRP: a new biomarker for small cell lung cancer. Clin Biochem. 2004;37(7):505-11. Review.
9. Molina R, Augé JM, Alicarte J, Filella X, Viñolas N, Ballesta AM. Pro-gastrin-releasing peptide in patients with benign and malignant diseases. Tumour Biol. 2004;25:56-61