


سروتونین (5- هیدروکسی تریپتامین 5-HT)
سروتونین نوعی هورمون و نوترانسمیتر (Neurotransmitter) حیاتی است که در سیستم عصبی مرکزی و برخی اعضای دیگر بدن تولید میشود. تنظیم خلق و خوی، خواب و بیداری، عملکرد روده، تنظیم سطح درد و موارد دیگر از وظایف اصلی سروتونین است.
1- تشخیص و ارزیابی اختلالات روان پزشکی
افسردگی یکی از شایع ترین بیماریهای روانی و علل ناتوانی در سراسر جهان است که می تواند تمام گروه های سنی و قومی را تحت تاثیر قرار هد. تشخیص به موقع این بیماری می تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی و کاهش بار بیماری داشته باشد. در این راستا، سنجش سطح سروتونین خون می تواند به عنوان یک ابزار تشخیصی کمکی در کنار سایر ابزارها و ارزیابی بالینی جهت تشخیص افسردگی، اختلالات اضطرابی و اختلالات دو قطبی استفاده شود. در نهایت، ترکیب این تست با سایر روش های تشخیصی می تواند به نتایج بهتر در مدیریت افسردگی منجر شود.
2- تشخیصی وجود تومورهای کارسینوئید
تومورهای کارسینوئید توده هایی با رشد آهسته هستند که از سلول های نوروآندوکرین (سلول هایی که هرمون ترشح می کنند) منشا می گیرند. این تومورها عمدتاً می توانند در دستگاه گوارش و در ریه ها ایجاد شوند. تومور های کارسینوئید روده باریک معمولا به میزان بیشتری سروتونین تولید می کنند. تشخیص به موقع این تومورها نقش حیاتی در مدیریت و درمان آن ها دارد. تست سروتونین خون همراه با تست ادرار 5- هیدروکسی ایندول اسید (5- HIAA ) می تواند جهت کمک به تشخیص تومورهای کارسینوئید اهمیت ویژه ای داشته باشد.
فاکتورهای مداخله گر در تست سروتونین
داروهای افزایش دهنده سطح سروتونین شامل لیتیوم، مهارکنندههای MAO، متیل دوپا، مورفین و رزرپین
داروهای افزایش دهنده سطح سروتونین شامل مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین (نظیر لوکستین)
داروهای افزایش دهنده سطح کروموگرانین A (CgA) شامل مهارکننده های پمپ پروتون (نظیر امپرازول)
داروهای دیگر تغییر دهده سطح سروتونین شامل استامینوفن، مسدودکنندههای آلفا، مسدودکنندههای بتا، آتنولول، بروموکریپتین، برونکودیلاتورها، کلونیدین، دیگوکسین، ایزونیازید، L-dopa، Labetelol، متیل دوپا، نیتروگلیسیرین، آمین های سمپاتومیمتیک، فنوباربیتال، فنوتیازین ها، پنتولامین، سالیسیلات ها و داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای
مصرف مواد غذایی حاوی مقادیر بالای سروتونین مانند آووکادو، موز، بادمجان، آناناس، آلو قرمز، گوجه فرنگی و گردو
رینج مرجع تست سروتونین:
بر اساس کیت تشخیصی مورد استفاده در آزمایشگاه سینا
Serotonin Blood ≤ 330 ng/mL
شرایط لازم قبل از انجام تست:
حداقل 12 ساعت قبل از انجام تست از مصرف غذاها و نوشیدنی به جز آب پرهیز کنید.
آزمایش سروتونین به طور کلی به عنوان یک ابزار نظارتی برای ارزیابی اثربخشی درمان یا تشخیص عود تومور کارسینوئید استفاده نمی شود. کروموگرانین A و 5HIAA ممکن است برای این منظور استفاده شود.
بیشتر سروتونین موجود در خون در پلاکت ها متمرکز شده و از آنجا در طی فرآیند انعقاد آزاد می شود.
داده ها از ادبیات نشان می دهد که سطح سروتونین زیر 100 میکروگرم در لیتر می تواند با سندرم های افسردگی مرتبط باشد.
مقادیر سروتونین سرم بیش از 400 میکروگرم در لیتر معمولاً با تومورهای متاستاتیک کارسینوئید شکمی مرتبط است.
افزایش جزئی را می توان در سایر شرایط بالینی مانند انسداد روده، انفارکتوس حاد میوکارد، سندرم دامپینگ، فیبروز کیستیک و اسپرو غیر گرمسیری مشاهده کرد. داروهایی که ممکن است بر سطح سروتونین تأثیر بگذارند، مهارکننده های مونوآمین اکسیداز، آماده سازی لیتیوم، متیل دوپا، مورفین و رزرپین هستند.
تولید سروتونین توسط تومورهای کارسینوئیدی منتشر میتواند گاهی آنقدر زیاد باشد که ذخایر تریپتوفان در بدن تخلیه شود و کمبود بالینی تریپتوفان شبیه پلاگرا (سهگانه اسهال، زوال عقل و درماتیت) ایجاد شود.